
Stan prawny: 10 listopada 2026 r. · Autor: Konrad Radwan, wspólnik w CREO Kancelaria Prawna
Najważniejsze wnioski w 60 sekund
- Wniesienie nieruchomości do fundacji rodzinnej jest neutralne w podatkach dochodowych: fundator nie płaci PIT, a fundacja nie płaci CIT od otrzymanej nieruchomości. Podatku od spadków i darowizn też nie ma, bo fundacja nie jest osobą fizyczną.
- PCC pojawia się tylko wtedy, gdy z umowy wynika, że fundacja przejmuje długi fundatora, np. kredyt hipoteczny. Wtedy płaci 2% od wartości przejętego długu.
- Mieszkanie z majątku prywatnego wnosi się bez VAT. Nieruchomość z firmy, przy której fundator odliczył VAT, może wymagać zwrotu części odliczonego podatku (korekty), chyba że przechodzi do fundacji razem z umowami najmu jako zorganizowana część przedsiębiorstwa.
- Gdy nieruchomość jest we wspólności majątkowej małżeńskiej, do jej wniesienia potrzebna jest zgoda drugiego małżonka.
- Ustawa uchwalona przez Sejm wprowadza od 2027 r. okres karencji: nieruchomość wniesioną do fundacji od 2027 r. fundacja sprzeda bez CIT dopiero po 2 latach liczonych od końca roku wniesienia. Ustawa czeka na decyzję Prezydenta.
O samym założeniu fundacji, akcie notarialnym i opłacie za wpis piszemy w tekście o tym, jak założyć fundację rodzinną i ile to kosztuje. Ten artykuł dotyczy podatków i formalności przy przenoszeniu nieruchomości do fundacji.
Jaki podatek płaci się przy wniesieniu nieruchomości do fundacji rodzinnej?
Przy typowym wniesieniu mieszkania albo domu z majątku prywatnego nie płaci się żadnego podatku. Fundator przekazuje nieruchomość nieodpłatnie, więc nie ma przychodu, a otrzymanie nieruchomości jest dla fundacji zwolnione z CIT. Podatek może się pojawić w dwóch sytuacjach: gdy fundacja przejmuje dług związany z nieruchomością (PCC) albo gdy nieruchomość należała do firmy fundatora i przy jej zakupie lub budowie odliczono VAT.
| Podatek | Kto mógłby zapłacić | Kiedy powstaje przy wniesieniu nieruchomości |
|---|---|---|
| PIT | fundator | nie powstaje, wniesienie jest nieodpłatne |
| CIT | fundacja | nie powstaje, otrzymanie mienia jest zwolnione |
| Podatek od spadków i darowizn | fundacja | nie dotyczy, fundacja nie jest osobą fizyczną |
| PCC | fundacja | tylko od długów i ciężarów przejętych przez fundację, 2% |
| VAT | fundator | tylko przy nieruchomości z firmy, gdy przysługiwało odliczenie VAT |
Wniesienie nieruchomości do fundacji rodzinnej a PIT fundatora
Fundator nie płaci PIT, gdy wnosi nieruchomość do fundacji, także wtedy, gdy nie minęło jeszcze 5 lat od jej zakupu. Podatek od sprzedaży nieruchomości dotyczy odpłatnego zbycia, a wniesienie do fundacji jest nieodpłatne: fundator nie dostaje w zamian pieniędzy, udziałów ani innego świadczenia.
Tak samo jest przy nieruchomości, którą fundator miał w firmie jako środek trwały. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził to w interpretacji 0113-KDIPT2-3.4011.301.2026.4.MS z 7 maja 2026 r. Małżonkowie darowali fundacji lokal użytkowy, który od lat wynajmowali w ramach działalności jednego z nich. Organ uznał, że darowizna nie daje im przychodu, bo nie ma w niej żadnego świadczenia w zamian.
Wniesienie nieruchomości do fundacji rodzinnej a PCC
Fundacja nie płaci PCC od wniesionej nieruchomości, jeżeli umowa nie przenosi na nią długów ani ciężarów fundatora. Darowizna podlega PCC tylko w części, w której obdarowany przejmuje długi, ciężary albo zobowiązania darczyńcy. Stawka przy nieruchomościach wynosi 2% wartości przejętego długu, a deklarację i podatek trzeba złożyć w ciągu 14 dni.
Organy patrzą przy tym na treść umowy. W interpretacji 0111-KDIB2-3.4014.169.2026.4.LM z 8 maja 2026 r. chodziło o lokal użytkowy darowany fundacji bez przejęcia długów i zobowiązań. Dyrektor KIS potwierdził, że PCC nie powstaje, bo przejęcie długu musiałoby wynikać z umowy darowizny.
Czy można wnieść mieszkanie z kredytem hipotecznym?
Można. Hipoteka zostaje na nieruchomości po zmianie właściciela, a kredyt może dalej spłacać fundator. W umowie trzeba wtedy jasno napisać, że fundacja nie przejmuje długu, bo organy wiążą PCC z przejęciem długu wynikającym z treści umowy. Jeżeli w umowie fundacja przejmuje kredyt, zapłaci 2% PCC od kwoty, którą przejmuje.
Przepisy nie wymagają zgody banku na przeniesienie nieruchomości obciążonej hipoteką. Taki obowiązek może jednak wynikać z umowy kredytu, dlatego przed wizytą u notariusza trzeba ją przeczytać.
Wniesienie nieruchomości do fundacji rodzinnej a VAT
VAT zależy od tego, skąd pochodzi nieruchomość i czy przy jej zakupie albo budowie odliczono VAT. Są trzy typowe sytuacje.
Mieszkanie z majątku prywatnego
Mieszkanie albo dom, którego fundator nie używał w działalności gospodarczej, wnosi się bez VAT. Osoba prywatna, która przekazuje swój majątek, nie działa jako podatnik VAT.
VAT nie powstaje też wtedy, gdy fundator wynajmował nieruchomość jako czynny podatnik VAT, ale przy jej nabyciu nie miał prawa do odliczenia. Nieodpłatne przekazanie towaru jest dostawą tylko wtedy, gdy podatnikowi przysługiwało odliczenie przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu. Tak uznał Dyrektor KIS w interpretacji z 18 maja 2026 r. przy działkach nabytych bez VAT i wydzierżawianych z VAT.
Nieruchomość z firmy, przy której odliczono VAT
Gdy fundator kupił albo wybudował nieruchomość w firmie i odliczył VAT, jej darowizna do fundacji jest dla VAT dostawą, tak jak sprzedaż. Zwykle jest zwolniona z VAT, bo od pierwszego zasiedlenia, czyli od oddania budynku do użytkowania po wybudowaniu albo po dużym ulepszeniu, minęły ponad 2 lata. Przy budynku nowym albo ulepszonym kosztem co najmniej 30% wartości początkowej w ciągu ostatnich 2 lat dostawa może podlegać VAT.
Zwolniona dostawa ma jednak drugi skutek: korektę VAT odliczonego przy zakupie. Przy nieruchomościach okres korekty wynosi 10 lat od roku oddania do użytkowania. Jeżeli darowizna następuje w tym okresie, fundator zwraca część odliczonego VAT przypadającą na pozostałe lata. Przykład: przy zakupie lokalu fundator odliczył 100.000 zł VAT, a do końca okresu korekty zostały 4 lata. Darowizna zwolniona z VAT oznacza zwrot ok. 40.000 zł podatku.
Po upływie 10 lat korekty już nie ma. W interpretacji 0111-KDIB3-1.4012.302.2026.3.AB z 12 czerwca 2026 r. przedsiębiorczyni chciała darować fundacji dwa budynki handlowe, które sama zbudowała z odliczeniem VAT i od 16 lat wynajmowała. Dyrektor KIS uznał darowiznę za dostawę zwolnioną z VAT, a korektę za zbędną, bo okres korekty już minął.
Nieruchomości z umowami najmu jako zorganizowana część przedsiębiorstwa
Nieruchomość z firmy można wnieść poza VAT, jeżeli przechodzi do fundacji jako zorganizowana część przedsiębiorstwa (ZCP), czyli razem z umowami najmu, rachunkiem, należnościami, zobowiązaniami i dokumentacją, tak żeby fundacja mogła od razu prowadzić najem dalej. Ustawy o VAT nie stosuje się do zbycia przedsiębiorstwa ani ZCP. Wtedy fundator nie robi korekty, bo obowiązek korekty przechodzi na fundację. Korekta nie będzie potrzebna, dopóki fundacja dalej wynajmuje nieruchomość z VAT.
Organy podatkowe podchodzą do ZCP liberalnie. W interpretacji 0113-KDIPT1-1.4012.317.2026.2.MG z 19 czerwca 2026 r. Dyrektor KIS uznał za ZCP nawet jeden apartament wynajmowany krótkoterminowo, bo fundacja przejęła go razem z umowami obsługi, rozliczeniami i dokumentacją i kontynuowała najem bez zmian. Ochrona z takiej interpretacji zależy jednak od tego, czy fakty zgadzają się z opisem we wniosku.
Problemem są udziały we współwłasności. W interpretacji 0111-KDIB3-1.4012.66.2026.1.IK z 25 marca 2026 r. Dyrektor KIS uznał, że pięć nieruchomości komercyjnych, z których trzy były udziałami 1/2, nie tworzy ZCP, bo ułamkowa część nieruchomości nie pozwala samodzielnie prowadzić działalności. W sprawie o tym samym opisie WSA w Poznaniu wyrokiem z 11 sierpnia 2026 r., I SA/Po 935/26, uchylił interpretację, bo organ ocenił wybiórczo tylko udziały, a nie cały zespół. Wyrok jest nieprawomocny. Gdy nieruchomość jest we współwłasności, warto przed wniesieniem rozważyć zniesienie współwłasności albo wniosek o interpretację.
Fundusz założycielski czy darowizna?
Nieruchomość można wnieść na fundusz założycielski albo przekazać fundacji darowizną później. Podatkowo obie drogi wyglądają tak samo, a różnią się terminem i skutkami cywilnymi.
Fundusz założycielski musi wynosić co najmniej 100.000 zł i przy fundacji ustanowionej aktem założycielskim trzeba go pokryć przed wpisem do rejestru. Fundacja nie może zwrócić fundatorowi mienia wniesionego na fundusz. Fundusz założycielski dolicza się też do spadku przy obliczaniu zachowku przez 10 lat. Dlatego wiele osób pokrywa fundusz gotówką, a nieruchomości przekazuje osobno darowizną.
Nieruchomość można też darować fundacji w organizacji, czyli przed wpisem do rejestru. Wtedy trzeba pilnować terminu: fundacja w organizacji musi zostać zgłoszona do rejestru w ciągu 6 miesięcy od powstania. Inaczej traci zwolnienie z CIT od dnia powstania.
Wartość wniesionej nieruchomości ustala się według cen rynkowych z dnia wniesienia i wpisuje do spisu mienia. Od tej wartości zależy proporcja, która decyduje o zwolnieniu z PIT dla fundatora i jego najbliższej rodziny przy późniejszych wypłatach z fundacji.
Czy do wniesienia nieruchomości potrzebna jest zgoda małżonka?
Tak, gdy nieruchomość należy do majątku wspólnego małżonków. Kodeks rodzinny wymaga zgody drugiego małżonka na czynność prowadzącą do zbycia nieruchomości i na darowiznę z majątku wspólnego. Gdy jeden z małżonków zawrze umowę bez tej zgody, jej ważność zależy od tego, czy drugi małżonek ją potwierdzi. Najprościej, gdy oboje małżonkowie są fundatorami albo drugi małżonek wyraża zgodę w tym samym akcie notarialnym. Przeniesienie własności nieruchomości zawsze wymaga aktu notarialnego.
Co zmienia się po wniesieniu nieruchomości?
Nieruchomość w fundacji nadal może przynosić czynsz, ale trzeba sprawdzić, komu jest wynajmowana. Najem osobom spoza rodziny jest zwolniony z CIT. Najem fundatorowi, beneficjentowi albo ich spółce (przy co najmniej 5% udziałów) nieruchomości, która służy ich działalności gospodarczej, nie jest zwolniony: fundacja płaci od niego 19% CIT.
Przy takim najmie fundacja nie odliczy amortyzacji wniesionej nieruchomości. Dyrektor KIS w interpretacji z 11 czerwca 2026 r. uznał, że odpisy od nieruchomości otrzymanych w darowiźnie nie są kosztem, bo fundacja nie zapłaciła podatku przy ich otrzymaniu. Z tego powodu hala albo biuro, z którego korzysta firma rodziny, często zostaje u fundatora, a fundacja dostaje nieruchomości wynajmowane osobom z zewnątrz.
Czy wniesienie nieruchomości chroni przed długami fundatora?
Nie chroni przed długami, które fundator miał przed ustanowieniem fundacji. Fundacja odpowiada za nie solidarnie z fundatorem, do wartości wniesionego mienia. Wniesienie nieruchomości przez osobę z zaległościami podatkowymi może być też powodem zabezpieczenia na jej majątku. Tak uznał WSA w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z 12 lutego 2026 r., I SA/Go 430/25 (prawomocnym), mimo że podatnik powoływał się na cel sukcesyjny. Więcej o tym w tekście o tym, czy komornik może zająć majątek fundacji rodzinnej.
Wnieść nieruchomość w 2026 czy w 2027 roku?
Ustawa uchwalona przez Sejm 22 października 2026 r. wprowadza okres karencji. Fundacja, która sprzeda wniesione mienie przed upływem 2 lat liczonych od końca roku wniesienia, nie skorzysta ze zwolnienia z CIT przy tej sprzedaży. Przykład: nieruchomość wniesiona w marcu 2027 r. będzie mogła zostać sprzedana bez CIT od 1 stycznia 2030 r. Wyjątkiem jest sprzedaż na podstawie nakazu organu władzy publicznej.
Karencja obejmie mienie wniesione od roku podatkowego fundacji, który zacznie się po 31 grudnia 2026 r. Przy fundacji z rokiem podatkowym równym kalendarzowemu nieruchomości wniesione do końca 2026 r. nie będą jej podlegać. Ministerstwo Finansów zastrzega jednak, że karencja nie wyłącza klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania. Wniesienie nieruchomości tylko po to, żeby fundacja szybko ją sprzedała, nadal jest ryzykowne. Jak dziś fundacja sprzedaje nieruchomości bez podatku, opisujemy w tekście o tym, czy fundacja rodzinna może sprzedać nieruchomość bez podatku.
Ustawa jeszcze nie obowiązuje. Sejm przyjął poprawkę Senatu 5 listopada 2026 r., a 6 listopada ustawa trafiła do Prezydenta, który ma 21 dni na podpis, weto albo skierowanie jej do Trybunału Konstytucyjnego. Poprzednią ustawę zmieniającą opodatkowanie fundacji Prezydent zawetował 27 listopada 2025 r. Pozostałe zmiany opisuje tekst o projekcie zmian w podatkach fundacji rodzinnej na 2027 rok.
Z praktyki kancelarii
Zanim zaproponuję sposób wniesienia nieruchomości, proszę klienta o ewidencję środków trwałych i historię odliczeń VAT dla każdej nieruchomości: przy zakupie, przy budowie i przy remontach. Od tych dokumentów zależy, czy nieruchomość wnosimy jako pojedynczy składnik, czy jako zorganizowaną część przedsiębiorstwa. O skutku w VAT często decyduje treść aktu notarialnego: ta sama nieruchomość opisana bez umów najmu i rachunku może oznaczać korektę VAT, a opisana razem z nimi nie.
Klientom mówię też, żeby fundusz założycielski pokryć gotówką, a nieruchomości przekazać osobno darowizną. Przy kredycie hipotecznym najpierw czytamy umowę z bankiem, a w akcie piszemy wprost, że fundacja nie przejmuje długu. Po wniesieniu sprawdzamy listę najemców, bo jedna umowa ze spółką fundatora oznacza 19% CIT od czynszu z tej umowy.
Najczęstsze pytania
Czy fundacja rodzinna płaci PCC od wniesionej nieruchomości?
Nie, jeżeli nie przejmuje długów ani ciężarów fundatora. Przy nieruchomości z hipoteką umowa powinna wprost mówić, że kredyt dalej spłaca fundator. Gdy z umowy wynika, że fundacja przejmuje np. kredyt hipoteczny, płaci 2% PCC od wartości przejętego długu. Deklarację składa i podatek wpłaca w ciągu 14 dni od zawarcia umowy.
Czy do fundacji rodzinnej w organizacji można wnieść nieruchomość i co z VAT?
Można. Fundacja w organizacji może przyjąć nieruchomość jeszcze przed wpisem do rejestru, a zasady VAT są takie same jak po wpisie: mieszkanie prywatne przechodzi bez VAT, a nieruchomość z firmy wymaga sprawdzenia odliczeń. Fundację trzeba zgłosić do rejestru w ciągu 6 miesięcy od jej powstania, inaczej przepada zwolnienie z CIT.
Czy fundator musi zapłacić podatek, jeśli nie minęło 5 lat od zakupu mieszkania?
Nie. Pięcioletni termin dotyczy sprzedaży, czyli odpłatnego zbycia. Wniesienie mieszkania do fundacji jest nieodpłatne, więc fundator nie ma przychodu i nie płaci PIT. Termin 5 lat nie ma też znaczenia dla fundacji: gdy później sprzeda mieszkanie, o podatku decyduje to, czy nabyła je wyłącznie w celu sprzedaży.
Czy po wniesieniu domu fundator może w nim dalej mieszkać?
Może. Fundacja może wynająć dom fundatorowi albo beneficjentowi po czynszu rynkowym. Taki najem na cele mieszkaniowe jest zwolniony z CIT. Gdy statut przyznaje prawo do mieszkania jako świadczenie, fundacja płaci co miesiąc 15% CIT od wartości rynkowego czynszu (19% od 2027 r., jeśli ustawa uchwalona przez Sejm wejdzie w życie).
Ile kosztuje wniesienie nieruchomości do fundacji?
Podatku zwykle nie ma, ale przeniesienie własności nieruchomości wymaga aktu notarialnego, więc trzeba zapłacić taksę notarialną i opłatę za wpis fundacji jako właściciela w księdze wieczystej. Ich wysokość zależy od wartości nieruchomości. Koszty, które fundacja ponosi potem co roku, opisuje tekst o kosztach prowadzenia fundacji rodzinnej.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej, art. 8, 9, 17, 19, 20, 21 i 28–29
- Ustawa o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1263), art. 2 pkt 14 i 27e, art. 6 pkt 1, art. 7 ust. 2, art. 43 ust. 1 pkt 10, art. 91 ust. 2 i 9
- Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. 2024 poz. 295), art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d, art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 1
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 278), art. 6 ust. 1 pkt 25, ust. 8 i 9, art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. a
- Ustawa o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. 2026 poz. 478), art. 1 ust. 1
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 37 § 1 i 2; Kodeks cywilny, art. 158
- Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, uchwalona przez Sejm 22 października 2026 r., z poprawką Senatu przyjętą 5 listopada 2026 r. i przekazana Prezydentowi 6 listopada 2026 r. (przebieg prac w Sejmie)
- Interpretacje indywidualne Dyrektora KIS: 0111-KDIB3-1.4012.66.2026.1.IK z 25 marca 2026 r., 0113-KDIPT2-3.4011.301.2026.4.MS z 7 maja 2026 r., 0111-KDIB2-3.4014.169.2026.4.LM z 8 maja 2026 r., 0111-KDIB3-1.4012.302.2026.3.AB z 12 czerwca 2026 r., 0113-KDIPT1-1.4012.317.2026.2.MG z 19 czerwca 2026 r. (Eureka)
- Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12 lutego 2026 r., I SA/Go 430/25, prawomocny (CBOSA)
- Wyrok WSA w Poznaniu z 11 sierpnia 2026 r., I SA/Po 935/26, nieprawomocny (CBOSA)
O autorze
Konrad Radwan jest założycielem i wspólnikiem zarządzającym CREO Kancelaria Prawna z Krakowa i absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 15 lat praktykuje prawo, a od ponad 18 lat prowadzi własne przedsiębiorstwa. W CREO prowadzi sprawy fundacji rodzinnych: od struktury majątku i statutu po rejestrację. Jego komentarze publikowały „Rzeczpospolita”, Business Insider i Infor.pl.
Planujesz wniesienie nieruchomości do fundacji rodzinnej? Zamów konsultację (300 zł, możliwe raty 0%) albo przeczytaj, jak pracujemy przy fundacjach rodzinnych.
Materiał informacyjny według stanu prawnego na dzień 10 listopada 2026 r. Nie stanowi porady prawnej ani podatkowej.




