Fundacja rodzinna a wypłata zysku. Ile podatku w 2026 i 2027 roku?

Stan prawny: 9 listopada 2026 r. · Autor: Konrad Radwan, wspólnik w CREO Kancelaria Prawna

Najważniejsze wnioski w 60 sekund

• Fundacja rodzinna płaci 15% CIT od każdej wypłaty zysku dla beneficjenta. Podatek liczy się od kwoty wypłaty, więc gdy beneficjent dostaje 100.000 zł, fundacja dopłaca 15.000 zł podatku.
• Fundator i jego najbliższa rodzina (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo) nie płacą PIT od wypłaty, ale tylko w części odpowiadającej majątkowi wniesionemu przez fundatora. Dalsza rodzina płaci 10% albo 15% PIT.
• Sejm 22 października 2026 r. uchwalił ustawę, według której od 1 stycznia 2027 r. fundacja zapłaci od wypłat 19% zamiast 15%. Sejm przyjął poprawkę Senatu, a 6 listopada 2026 r. ustawa trafiła do Prezydenta.
• O stawce decyduje dzień, w którym fundacja przekaże pieniądze albo postawi je do dyspozycji beneficjenta, a nie rok, w którym je zarobiła.
• Także po podwyżce wypłata z fundacji dla najbliższej rodziny kosztuje mniej (ok. 16% kwoty) niż dywidenda wypłacona wprost wspólnikowi (19% PIT).

Czy wypłata zysku z fundacji rodzinnej jest opodatkowana?

Tak. Fundacja rodzinna płaci 15% CIT od każdego świadczenia dla beneficjenta, liczone od wartości świadczenia (art. 24q ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o CIT). Podatek wpłaca się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu wypłaty. Ten podatek nie ma zaliczek: fundacja płaci go tylko od tego, co wypłaci.

Świadczenie to pieniądze, rzeczy albo prawa, które fundacja przenosi na beneficjenta albo oddaje mu do korzystania zgodnie ze statutem i listą beneficjentów (art. 2 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej). Świadczeniem jest więc nie tylko przelew, ale też mieszkanie albo samochód udostępnione beneficjentowi. Świadczenie niepieniężne wycenia się według cen rynkowych, a przy lokalu według rynkowego czynszu.

Podatek dolicza się do świadczenia, a nie potrąca z niego. Gdy statut przyznaje synowi 100.000 zł, syn dostaje 100.000 zł, a fundacja dodatkowo wpłaca 15.000 zł podatku. Z 115.000 zł, które fundacja przeznacza na wypłatę, podatek stanowi więc ok. 13%.

Kiedy wypłata z fundacji rodzinnej jest zwolniona z PIT?

Beneficjent nie płaci PIT od świadczenia, jeżeli jest fundatorem albo członkiem jego najbliższej rodziny, ale tylko w części odpowiadającej proporcji majątku wniesionego przez fundatora (art. 21 ust. 1 pkt 157 i ust. 49 ustawy o PIT). Najbliższa rodzina to małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha.

Proporcja to udział majątku wniesionego przez danego fundatora w całym majątku wniesionym do fundacji (art. 27 ust. 4 i art. 28 ustawy o fundacji rodzinnej). Gdy cały majątek wniósł jeden fundator, proporcja wynosi 100% i rodzina nie płaci PIT od całego świadczenia. Majątek, który do fundacji przekazali w darowiźnie albo w spadku małżonek, zstępni, wstępni lub rodzeństwo fundatora, liczy się tak, jakby wniósł go fundator. Majątek wniesiony przez osoby spoza tego kręgu obniża proporcję. Zyski, które fundacja zarobiła, proporcji nie zmieniają. Co można wnieść do fundacji, opisuje tekst o majątku fundacji rodzinnej.

Pozostali beneficjenci płacą PIT ryczałtem (art. 30 ust. 1 pkt 17 ustawy o PIT):

• 10% w części proporcji: zięć, synowa, teściowie oraz osoby z II grupy podatkowej, np. bratanek, siostrzeniec, wujek,
• 15% od reszty świadczenia i od całego świadczenia dla osób spoza rodziny.

PIT pobiera i wpłaca fundacja jako płatnik. Beneficjent nie dolicza świadczenia do innych dochodów.

Jak zmieni się opodatkowanie świadczeń od 2027 roku?

Według ustawy uchwalonej przez Sejm 22 października 2026 r. fundacja zapłaci od świadczeń 19% zamiast 15%. Nowa stawka ma dotyczyć świadczeń przekazanych albo postawionych do dyspozycji od pierwszego roku podatkowego fundacji, który zacznie się po 31 grudnia 2026 r. (przebieg prac w Sejmie). Przy roku podatkowym równym kalendarzowemu granicą jest więc 1 stycznia 2027 r.

O stawce decyduje dzień wypłaty, a nie to, kiedy fundacja zarobiła pieniądze. Zysk z 2026 r. wypłacony w lutym 2027 r. będzie opodatkowany stawką 19%. Fundacja z rokiem podatkowym innym niż kalendarzowy stosuje 15% do końca roku podatkowego, który zaczął się przed 2027 r.

Ustawa zmienia też PIT. Od 1 stycznia 2027 r. ze zwolnienia skorzystają także zstępni rodzeństwa fundatora (bratankowie, siostrzeńcy i ich dzieci) oraz zstępni pasierba, nadal w części odpowiadającej proporcji. Dziś płacą 10% PIT.

Ustawa jeszcze nie obowiązuje. Senat wprowadził do niej poprawkę, Sejm przyjął ją 5 listopada 2026 r., a 6 listopada ustawa trafiła do Prezydenta. Prezydent ma 21 dni na podpis, weto albo skierowanie jej do Trybunału Konstytucyjnego. Poprzednią ustawę zmieniającą opodatkowanie fundacji Prezydent zawetował 27 listopada 2025 r. Pełny opis zmian jest w artykule o projekcie zmian w podatkach fundacji rodzinnej na 2027 rok.

Przykład: efektywne opodatkowanie dywidendy i wypłaty z fundacji rodzinnej

Założenia (przykład uproszczony): spółka z o.o. ma 115.000 zł zysku po opodatkowaniu i wypłaca go jako dywidendę. W wariancie A udziały ma ojciec. W wariantach B i C udziały ma fundacja rodzinna, której cały majątek wniósł ojciec, a fundacja wypłaca całą kwotę synowi fundatora. Przykład pomija CIT spółki, bo spółka płaci go w każdym wariancie.

Dywidenda wypłacona fundacji jest u niej zwolniona z CIT, bo udział w spółkach mieści się w działalności dozwolonej fundacji (art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o fundacji rodzinnej). Wspólnik, który dostaje dywidendę wprost, płaci 19% PIT (art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT).

W wariancie C fundacja dzieli 115.000 zł tak, żeby świadczenie i 19% podatku od niego dały razem tę kwotę: 115.000 zł ÷ 1,19 = 96.638,66 zł. Różnica między wariantami B i C to 3.361,34 zł na każde 115.000 zł wypłaty. Także w wariancie C wypłata zysku przez fundację rodzinną zostawia rodzinie o 3.488,66 zł więcej niż dywidenda wprost.

Fundacja nie musi wypłacać zysku od razu. Pieniądze mogą zostać w fundacji i być inwestowane bez CIT w ramach działalności dozwolonej ustawą, dopóki statut nie przewiduje wypłaty. Podatek pojawia się dopiero przy świadczeniu.

Czy opłaca się wypłacić świadczenia jeszcze w 2026 roku?

Dla fundatora i najbliższej rodziny wypłata do 31 grudnia 2026 r. kosztuje 15% zamiast 19%, czyli ok. 13% zamiast ok. 16% kwoty przeznaczonej na wypłatę. Dla zstępnych rodzeństwa fundatora i zstępnych pasierba jest odwrotnie: wypłata po 1 stycznia 2027 r. będzie tańsza, bo przestaną płacić 10% PIT. Przy świadczeniu w 2026 r. podatek wyniesie ok. 21,7% kwoty (25.000 zł ze 115.000 zł), a od 2027 r. ok. 16,0%.

Zanim fundacja przyspieszy wypłaty, trzeba sprawdzić trzy rzeczy:

• statut i listę beneficjentów. Wypłata niezgodna ze statutem nie jest świadczeniem, tylko ukrytym zyskiem, a beneficjent traci wtedy zwolnienie z PIT,
• płynność fundacji, czyli to, czy wypłata nie zabierze pieniędzy potrzebnych na podatki, kredyty i inwestycje,
• cel wypłaty. Wypłata „na zapas”, tylko po to, żeby zdążyć przed podwyżką, też jest czynnością, którą organ podatkowy może ocenić pod kątem klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania.

Data 31 grudnia 2026 r. ma znaczenie tylko wtedy, gdy ustawa wejdzie w życie w brzmieniu uchwalonym przez Sejm. Jeżeli nie zostanie ogłoszona w Dzienniku Ustaw mniej więcej do końca listopada 2026 r., termin 1 stycznia 2027 r. będzie trudny do utrzymania. To ocena wynikająca z kalendarza prac, a nie wymóg przepisów.

Czy fundacja może wypłacić pieniądze fundatorowi?

Tak, jeżeli fundator jest beneficjentem. Ustawa o fundacji rodzinnej wprost na to pozwala (art. 27 ust. 2), a fundator korzysta wtedy ze zwolnienia z PIT w części swojej proporcji.

Fundator, którego nie ma na liście beneficjentów, nie może dostać świadczenia. Pieniądze, które fundacja mu przekaże, są ukrytym zyskiem: fundacja płaci od nich 15% CIT (art. 24q ust. 1a pkt 2 ustawy o CIT), a fundator nie korzysta ze zwolnienia z PIT, które dotyczy tylko świadczeń. To samo dotyczy wypłat dla innych osób spoza listy beneficjentów.

Z praktyki kancelarii

Klientom mówię, że o podatku od wypłaty decyduje statut, a nie sama ustawa. W statucie ustalamy, kto i kiedy dostaje świadczenia, czy są limity wypłat i kto o nich decyduje. Statut, w którym fundator dostaje prawie wszystko za życia i nie ma żadnych limitów, organy podatkowe oceniają jako osobisty wehikuł majątkowy, a nie narzędzie sukcesji. Dlatego przy projektowaniu statutu od razu liczymy, ile podatku zapłaci rodzina przy różnych wariantach wypłat, także po zmianach od 2027 r.

Najczęstsze pytania

Czy beneficjent musi wykazać świadczenie z fundacji w zeznaniu rocznym?

Nie. PIT od świadczenia z fundacji rodzinnej jest zryczałtowany, a pobiera go i wpłaca fundacja jako płatnik. Świadczenia nie łączy się z innymi dochodami opodatkowanymi według skali. Gdy świadczenie jest niepieniężne, np. mieszkanie albo samochód, beneficjent wpłaca fundacji kwotę podatku do 10. dnia następnego miesiąca, a fundacja przekazuje ją do urzędu skarbowego.

Do kiedy fundacja musi zapłacić podatek od wypłaty?

Fundacja rodzinna wpłaca 15% CIT od świadczenia do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym przekazała świadczenie albo postawiła je do dyspozycji. Raz w roku składa też deklarację CIT-8FR, do końca trzeciego miesiąca roku następnego. Pobrany PIT beneficjenta fundacja przekazuje do urzędu skarbowego również do 20. dnia następnego miesiąca.

Czy mieszkanie udostępnione przez fundację też jest świadczeniem?

Tak. Mieszkanie oddane beneficjentowi do bezpłatnego korzystania na podstawie statutu jest świadczeniem z fundacji rodzinnej. Fundacja płaci wtedy co miesiąc 15% CIT od rynkowego czynszu za taki lokal. Gdy beneficjent płaci czynsz rynkowy, świadczenia nie ma, bo to zwykły najem. Gdy płaci czynsz zaniżony, podatek liczy się od różnicy do czynszu rynkowego.

Czy podatek od wypłaty można obniżyć o CIT zapłacony od najmu?

Tak, jeżeli fundacja wynajmuje majątek, który fundator, beneficjent albo spółka, w której mają co najmniej 5% udziałów, wykorzystuje w swojej działalności. Fundacja płaci od takiego najmu 19% CIT, a zapłacony podatek może potem odjąć od 15% podatku od świadczeń, najwyżej do jego wysokości (art. 24q ust. 8–9 ustawy o CIT). Warunek: zobowiązanie podatkowe z tytułu tego CIT nie może być przedawnione.

Czy wypłata z fundacji rodzinnej podlega podatkowi od spadków i darowizn?

Nie. Ustawa o podatku od spadków i darowizn wprost wyłącza świadczenia z fundacji rodzinnej i mienie otrzymane przy jej rozwiązaniu (art. 3 pkt 9). Beneficjent nie składa więc zgłoszenia do urzędu skarbowego i nie płaci podatku od darowizny. Świadczenie podlega tylko PIT, z którego najbliższa rodzina fundatora jest zwolniona w części proporcji.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej, art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 27 ust. 2 i 4, art. 28
• Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 278), art. 6 ust. 1 pkt 25, art. 24q ust. 1, 1a, 2, 5, 6, 8 i 9, art. 24s
• Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 163), art. 20 ust. 1g, art. 21 ust. 1 pkt 157 i ust. 49, art. 30 ust. 1 pkt 17 i ust. 8, art. 30a ust. 1 pkt 4, art. 41 ust. 4 i 7b, art. 42 ust. 1
• Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, art. 3 pkt 9 i art. 4a ust. 1
• Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, uchwalony przez Sejm 22 października 2026 r., z poprawką Senatu przyjętą 5 listopada 2026 r. i przekazany Prezydentowi 6 listopada 2026 r. (przebieg prac w Sejmie), stan na 9 listopada 2026 r.

O autorze

Konrad Radwan jest założycielem i wspólnikiem zarządzającym CREO Kancelaria Prawna i absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 15 lat praktykuje prawo, a od ponad 18 lat prowadzi własne przedsiębiorstwa. W CREO prowadzi sprawy fundacji rodzinnych: od struktury majątku i statutu po rejestrację. Jego komentarze publikowały „Rzeczpospolita”, Business Insider i Infor.pl.

Chcesz policzyć, ile podatku zapłaci Twoja rodzina przy wypłatach z fundacji? Zamów konsultację (300 zł, możliwe raty 0%) albo przeczytaj, jak pracujemy przy fundacjach rodzinnych.

Materiał informacyjny według stanu prawnego na dzień 9 listopada 2026 r. Opisuje także ustawę uchwaloną przez Sejm, która może nie wejść w życie albo zostać zmieniona. Nie stanowi porady prawnej ani podatkowej.