
Stan prawny: 10 listopada 2026 r. · Autor: Konrad Radwan, wspólnik w CREO Kancelaria Prawna
Najważniejsze wnioski w 60 sekund
- Stałe koszty prowadzenia fundacji rodzinnej to pełna księgowość, roczne sprawozdanie finansowe, zeznanie CIT-8FR, przesłanie ksiąg w formacie JPK i audyt co najmniej raz na 4 lata. Do tego dochodzą opłaty w rejestrze przy każdej zmianie danych.
- Największym kosztem zwykle nie jest księgowość, tylko 15% CIT, który fundacja płaci od każdego świadczenia dla beneficjenta.
- Dochody z najmu, dywidend i sprzedaży majątku są co do zasady zwolnione z CIT, więc dopóki pieniądze zostają w fundacji, podatek dochodowy jej nie obciąża.
- Opłata sądowa od wniosku o zmianę wpisu w rejestrze wynosi 250 zł, a zmianę trzeba zgłosić w ciągu 7 dni.
- Jeśli fundacja mimo wezwania sądu nie złoży sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata, sąd z urzędu wszczyna postępowanie o jej rozwiązanie bez likwidacji.
Koszty założenia (taksę notarialną i opłatę 500 zł za wpis do rejestru) opisujemy w tekście o tym, jak założyć fundację rodzinną i ile to kosztuje. Ten artykuł dotyczy tego, co fundacja płaci później, co roku.
Jakie są koszty prowadzenia fundacji rodzinnej?
Koszty prowadzenia fundacji rodzinnej dzielą się na trzy grupy: obsługę księgową i sprawozdawczość, audyt oraz opłaty i podatki, które pojawiają się przy konkretnych zdarzeniach. Część z nich ma stałą kwotę w przepisach, a część zależy od wielkości majątku i liczby operacji.
| Pozycja | Jak często | Kwota lub od czego zależy |
|---|---|---|
| Księgi rachunkowe | na bieżąco | od liczby operacji i składników majątku |
| Sprawozdanie finansowe | co roku | jak wyżej |
| Zeznanie CIT-8FR | co roku, do końca marca (przy roku kalendarzowym) | bez opłaty, praca księgowego |
| Księgi w formacie JPK | co roku, w terminie zeznania | bez opłaty, praca księgowego |
| Audyt | co najmniej raz na 4 lata | od zakresu i majątku |
| Wniosek o zmianę wpisu w rejestrze | przy każdej zmianie | 250 zł |
| CIT od świadczenia dla beneficjenta | przy każdej wypłacie | 15% wartości świadczenia |
| Podatek od nieruchomości | co roku | według stawek gminy |
Czy fundacja rodzinna musi prowadzić pełną księgowość?
Tak. Fundacja rodzinna jest osobą prawną, więc prowadzi księgi rachunkowe według ustawy o rachunkowości. Nie może przy tym korzystać z uproszczeń, które ustawa o rachunkowości przewiduje dla zwykłych fundacji i stowarzyszeń. Ustawa o CIT dodatkowo wymaga, żeby fundacja rodzinna po zakończeniu roku przesłała księgi do urzędu skarbowego w formacie JPK. Inne podmioty zwolnione z CIT są z tego obowiązku zwolnione, a fundacja rodzinna nie (art. 9 ust. 1d pkt 1 ustawy o CIT).
Fundacja może sporządzać sprawozdanie według uproszczonych wzorów dla jednostek mikro albo małych, jeśli spełnia warunki ustawy o rachunkowości. Przychody fundacji to głównie czynsze, dywidendy i odsetki, więc wiele fundacji mieści się w tych progach.
Od czego zależy koszt księgowości fundacji rodzinnej?
Koszt księgowości fundacji rodzinnej zależy przede wszystkim od liczby operacji w miesiącu i od tego, ile składników majątku trzeba ewidencjonować. Fundacja z kilkoma mieszkaniami na wynajem i jednym rachunkiem bankowym ma w miesiącu niewiele operacji: wpływy czynszów, rachunki za media i ewentualne wypłaty świadczeń. Fundacja, która ma udziały w kilku spółkach, udziela im pożyczek i inwestuje na giełdzie, wymaga dużo więcej pracy przy wycenie i rozliczeniach.
Księgowości nie powinien prowadzić odpłatnie fundator, beneficjent ani spółka z nimi powiązana. Wynagrodzenie za usługi księgowe, doradcze i prawne dla tych osób ustawa o CIT uznaje za ukryte zyski i opodatkowuje stawką 15%, nawet gdy cena jest rynkowa (art. 24q ust. 1a pkt 3 lit. a). Więcej o tym piszemy w tekście o ukrytych zyskach w fundacji rodzinnej.
Fundacja rodzinna: sprawozdanie finansowe i CIT-8FR
Fundacja rodzinna co roku sporządza sprawozdanie finansowe, które zatwierdza zgromadzenie beneficjentów, i składa zeznanie CIT-8FR do końca trzeciego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Przy roku kalendarzowym jest to 31 marca.
Sprawozdanie podpisują wszyscy członkowie zarządu. Zgromadzenie beneficjentów zatwierdza je uchwałą, udziela członkom organów absolutorium i decyduje o podziale albo pokryciu wyniku. W rejestrze fundacji rodzinnych wpisuje się wzmiankę o złożeniu sprawozdania i uchwały o jego zatwierdzeniu (art. 117 ust. 1 pkt 15 i 17).
Brak sprawozdań kosztuje więcej niż ich przygotowanie. Jeśli fundacja mimo wezwania sądu rejestrowego nie złoży rocznych sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe, sąd z urzędu wszczyna postępowanie o jej rozwiązanie bez przeprowadzania likwidacji (art. 105 ust. 1 pkt 4 ustawy o fundacji rodzinnej).
Zeznanie CIT-8FR fundacja składa elektronicznie. Gdy fundacja wynajmuje majątek fundatorowi, beneficjentowi albo spółce z nimi powiązanej na potrzeby ich działalności, przychód z tej umowy nie jest zwolniony. Fundacja płaci od niego 19% CIT i rozlicza go w zwykłym zeznaniu CIT-8 (art. 27 ust. 1da ustawy o CIT).
Czy fundacja wystawia informacje PIT przy wypłatach?
Nie zawsze. Przy świadczeniach w całości zwolnionych z PIT, np. dla fundatora i jego dzieci przy proporcji 100%, fundacja nie wystawia PIT-11, PIT-8AR ani PIT-8C. Tak uznał Dyrektor KIS w interpretacji 0115-KDIT1.4011.378.2026.2.MR z 12 czerwca 2026 r. Gdy świadczenie dostaje osoba spoza najbliższej rodziny fundatora (m.in. małżonka, dzieci, wnuków, rodziców i rodzeństwa) albo proporcja jest niższa niż 100%, fundacja jako płatnik pobiera PIT i składa informacje.
Ile kosztuje audyt fundacji rodzinnej?
Ustawa nie podaje ceny audytu, ale określa, kto może go przeprowadzić i jak często. Audyt odbywa się co najmniej raz na 4 lata, a co roku wtedy, gdy sprawozdanie finansowe fundacji podlega badaniu (art. 79 ustawy o fundacji rodzinnej). Jego koszt zależy od wielkości majątku, liczby operacji w badanym okresie i od tego, czy audyt robi firma audytorska, czy zespół audytorów.
Audyt to coś innego niż badanie sprawozdania finansowego. Audytor sprawdza, czy zarząd prawidłowo zarządzał majątkiem, zaciągał i spłacał zobowiązania, także podatkowe, i czy działał zgodnie z prawem, statutem i celem fundacji. Audytora wyznacza zgromadzenie beneficjentów. Może to być firma audytorska albo zespół, w którym jest biegły rewident, doradca podatkowy oraz adwokat albo radca prawny (art. 77 ust. 2).
Audytor musi być niezależny. Nie może brać udziału w decyzjach fundacji ani świadczyć jej doradztwa w okresie objętym audytem i w czasie audytu. W praktyce oznacza to, że audytu nie przeprowadzi kancelaria ani biuro, które na co dzień obsługuje fundację. Trzeba więc zapłacić osobnemu wykonawcy.
Kiedy audyt jest coroczny?
Audyt jest coroczny, gdy sprawozdanie fundacji podlega obowiązkowemu badaniu. Dzieje się tak, gdy w poprzednim roku obrotowym fundacja przekroczyła co najmniej dwa z trzech progów: średnio 50 osób zatrudnionych w przeliczeniu na pełne etaty, 3.125.000 euro sumy aktywów i 6.250.000 euro przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów (art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości). Fundacja, która ma duży majątek, ale nie zatrudnia pracowników i ma przychody głównie z czynszów, zwykle spełnia tylko jeden warunek. Wtedy wystarcza audyt raz na 4 lata.
Jakie podatki płaci fundacja rodzinna co roku?
Fundacja rodzinna płaci CIT głównie wtedy, gdy wypłaca pieniądze beneficjentom. Dochody z dozwolonej działalności, czyli z najmu, sprzedaży wniesionego majątku, dywidend i odsetek od pożyczek dla spółek, są zwolnione z CIT (art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT). Podatek pojawia się w kilku sytuacjach:
- 15% od świadczenia dla beneficjenta, liczone od wartości świadczenia i płatne do 20. dnia następnego miesiąca (art. 24q ustawy o CIT). Szczegóły opisujemy w tekście o wypłacie zysku z fundacji rodzinnej i podatku,
- 15% od ukrytych zysków, np. od zaniżonego czynszu dla beneficjenta albo od odsetek od pożyczki, którą fundator udzielił fundacji,
- 19% od najmu fundatorowi, beneficjentowi albo powiązanej spółce na potrzeby ich działalności (art. 6 ust. 8 ustawy o CIT),
- 25% od działalności spoza katalogu dozwolonej działalności z art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej, np. od handlu nieruchomościami kupionymi w celu sprzedaży,
- podatek od przychodów z budynków, gdy wartość budynków przekracza 10.000.000 zł. Zwolnienie fundacji go nie obejmuje (art. 24b ustawy o CIT).
Fundacja jako właściciel nieruchomości płaci też podatek od nieruchomości. Dom, w którym mieszkają beneficjenci i w którym fundacja nie prowadzi działalności, jest opodatkowany stawką dla budynków mieszkalnych, a nie stawką dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Tak uznał Burmistrz Miękini w interpretacji RPO.3120.10.1.2026 z 21 września 2026 r. Interpretacja wiąże tylko w tej gminie, ale opiera się na przepisie, który obowiązuje w całym kraju (art. 1a ust. 2a pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych).
Ile kosztują zmiany w fundacji rodzinnej?
Każda zmiana danych wpisanych do rejestru wymaga wniosku i opłaty sądowej 250 zł (art. 64b ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Zmianę trzeba zgłosić w ciągu 7 dni od zdarzenia (art. 122 ust. 1 ustawy o fundacji rodzinnej). Dotyczy to m.in. zmiany członków zarządu, rady nadzorczej i członków zgromadzenia beneficjentów oraz zmiany statutu.
Zmiana statutu jest skuteczna dopiero z chwilą wpisu do rejestru. Statut ma formę aktu notarialnego, dlatego w praktyce statut zmienia się także u notariusza, który pobiera za to taksę. Osobną taksę notarialną płaci się za każde późniejsze wniesienie nieruchomości do fundacji.
Czy członkom zarządu trzeba płacić wynagrodzenie?
Nie. Członek zarządu fundacji rodzinnej dostaje wynagrodzenie tylko wtedy, gdy zostało ono z nim umówione, ale zwrot uzasadnionych kosztów należy mu się zawsze (art. 62 ustawy o fundacji rodzinnej). Fundator i jego dzieci mogą więc zasiadać w zarządzie bez wynagrodzenia.
Wynagrodzenie dla członka zarządu, który jest jednocześnie fundatorem albo beneficjentem, budzi wątpliwości podatkowe. Ten sam przepis o ukrytych zyskach, który dotyczy księgowości, wymienia także wynagrodzenie płacone fundatorowi albo beneficjentowi za usługi „zarządzania i kontroli”. Nie rozstrzyga jednak wprost, czy obejmuje ono wynagrodzenie za pełnienie funkcji w zarządzie. Przed ustaleniem wynagrodzenia trzeba więc przeanalizować ryzyko podatku 15%.
Fundacja rodzinna: koszty miesięczne
Co miesiąc fundacja płaci przede wszystkim za księgowość i prowadzenie rachunku bankowego. Rachunek jest potrzebny, bo płatności między fundacją a beneficjentem związane z jej działalnością, np. czynsz albo spłata pożyczki, muszą przechodzić przez rachunek płatniczy. W miesiącu, w którym fundacja wypłaca świadczenie, dochodzi CIT w wysokości 15% jego wartości, płatny do 20. dnia następnego miesiąca.
Przykład: fundacja z dwoma mieszkaniami na wynajem
Założenia (przykład uproszczony): ojciec wniósł do fundacji rodzinnej dwa mieszkania, które fundacja wynajmuje obcym osobom za 72.000 zł rocznie. Beneficjentami są ojciec i dwoje jego dzieci. Fundacja wypłaca dzieciom świadczenia w łącznej wysokości 60.000 zł rocznie.
| Pozycja | Kwota rocznie |
|---|---|
| Przychód z najmu (zwolniony z CIT) | 72.000 zł |
| Świadczenia dla dzieci | 60.000 zł |
| CIT 15% od świadczeń, płaci fundacja | 9.000 zł |
| PIT dzieci przy proporcji 100% | 0 zł |
| Zostaje w fundacji przed kosztami prowadzenia | 3.000 zł |
Z pozostałych 3.000 zł fundacja pokrywa księgowość, rachunek bankowy, podatek od nieruchomości i remonty, a co 4 lata także audyt. W tym przykładzie widać, że największym kosztem jest podatek od wypłat. Gdyby fundacja wypłaciła mniej, a resztę przeznaczyła na remonty albo zakup kolejnego mieszkania, nie musiałaby płacić CIT od tej części.
Z praktyki kancelarii
Klientom mówię, że o opłacalności fundacji decyduje głównie to, ile i kiedy rodzina chce z niej wypłacać, a w mniejszym stopniu koszt księgowości. Dlatego przed założeniem fundacji liczymy z klientem roczne przychody, planowane świadczenia i koszty stałe. Wtedy widać, czy fundacja ma sens przy danym majątku. W statucie ustalamy zasady wypłat tak, żeby zarząd mógł je dostosować do bieżących wyników fundacji. Przypominam też, że audytu nie może przeprowadzić firma, która obsługuje fundację na co dzień, więc ten koszt trzeba zaplanować osobno.
Najczęstsze pytania
Czy fundacja rodzinna w organizacji prowadzi księgi rachunkowe?
Ustawa o rachunkowości nie nakazuje tego wprost, ale fundacja w organizacji od dnia aktu notarialnego może nabywać majątek i zawierać umowy. Bezpieczniej jest więc otworzyć księgi od początku. Jeśli fundacja nie zostanie zgłoszona do rejestru w ciągu 6 miesięcy, traci zwolnienie z CIT od dnia powstania i musi rozliczyć podatek za cały ten okres (art. 6 ust. 9–10 ustawy o CIT).
Czy fundacja rodzinna płaci CIT od zysku?
Co do zasady nie. Zysk z dozwolonej działalności, np. z najmu albo dywidend, jest zwolniony z CIT, dopóki zostaje w fundacji. Podatek 15% fundacja płaci dopiero przy wypłacie świadczenia beneficjentowi. Wyjątkiem jest najem dla fundatora, beneficjenta albo powiązanej spółki na potrzeby działalności (19%) i działalność spoza katalogu dozwolonej działalności (25%).
Co grozi fundacji za brak sprawozdania finansowego?
Jeśli fundacja rodzinna mimo wezwania sądu rejestrowego nie złoży rocznych sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe, sąd z urzędu wszczyna postępowanie o jej rozwiązanie bez likwidacji. Bez zatwierdzonego sprawozdania zgromadzenie beneficjentów nie może też podzielić wyniku ani udzielić zarządowi absolutorium.
Czy fundacja rodzinna może odliczać koszty od podatku?
Tylko w części, w której ma przychody opodatkowane, np. z najmu dla powiązanej spółki (19%) albo z działalności spoza katalogu dozwolonej działalności (25%). Koszty wspólne dzieli się wtedy w proporcji przychodów opodatkowanych do wszystkich przychodów (art. 15 ust. 2 ustawy o CIT). Od podatku 15% od świadczeń kosztów odliczyć nie można.
Czy fundacja musi mieć radę nadzorczą i czy to dodatkowy koszt?
Rada nadzorcza jest obowiązkowa dopiero wtedy, gdy fundacja ma więcej niż 25 beneficjentów (art. 64 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej). W pozostałych przypadkach decyduje o niej statut. Członkowie rady dostają wynagrodzenie tylko wtedy, gdy zostało ono umówione, tak samo jak członkowie zarządu.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej, art. 5, 6, 26 ust. 4, 62, 64 ust. 2, 72, 77–79, 105 ust. 1 pkt 4, 117 ust. 1 pkt 15 i 17, 122 ust. 1
- Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 278), art. 6 ust. 1 pkt 25, ust. 6, 8, 9–10, art. 9 ust. 1c–1d, art. 15 ust. 2, art. 24b, 24q, 24r, 24s, art. 27 ust. 1da
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1228), art. 64b ust. 1
- Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. 2026 poz. 522), art. 64 ust. 1 pkt 4
- Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, art. 1a ust. 2a pkt 1
- Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 12 czerwca 2026 r., 0115-KDIT1.4011.378.2026.2.MR (Eureka)
- Interpretacja indywidualna Burmistrza Miękini z 21 września 2026 r., RPO.3120.10.1.2026 (Eureka)
O autorze
Konrad Radwan jest założycielem i wspólnikiem zarządzającym CREO Kancelaria Prawna z Krakowa i absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 15 lat praktykuje prawo, a od ponad 18 lat prowadzi własne przedsiębiorstwa. W CREO prowadzi sprawy fundacji rodzinnych: od struktury majątku i statutu po rejestrację. Jego komentarze publikowały „Rzeczpospolita”, Business Insider i Infor.pl.
Chcesz policzyć koszty fundacji rodzinnej przy swoim majątku? Zamów konsultację (300 zł, możliwe raty 0%) albo przeczytaj, jak pracujemy przy fundacjach rodzinnych.
Materiał informacyjny według stanu prawnego na dzień 10 listopada 2026 r. Nie stanowi porady prawnej ani podatkowej.




