Plan restrukturyzacyjny – co powinien zawierać i czy jest obowiązkowy?

• Plan restrukturyzacyjny stanowi obowiązkowym dokumentem w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Jego opracowanie najczęściej jest obowiązkiem nadzorcy lub zarządcy, ale powinien opracowywać go w ścisłej współpracy z dłużnikiem.
• Elementy planu restrukturyzacyjnego zdefiniował ustawodawca. Jednak katalog tych elementów ma charakter pewnego minimum. Może być to bardziej rozbudowany dokument.
• Zawsze należy plan restrukturyzacyjny dostosować do położenia konkretnej firmy. W przeciwnym razie nie spełni on swojej roli.

Spis treści:

1. Plan restrukturyzacyjny – co to jest?
2. Wstępny plan restrukturyzacyjny a plan restrukturyzacyjny
3. Plan restrukturyzacyjny – wzór, z którego warto skorzystać
4. Plan restrukturyzacyjny – pigułka wiedzy

Planowanie działań jest jednym z podstawowych warunków osiągnięcia sukcesu. Reguła ta świetnie sprawdza się w przypadku postępowania restrukturyzacyjnego. Jeżeli nie zostanie ono odpowiednio przygotowane, szanse na to, że dzięki restrukturyzacji przedsiębiorca wyjdzie na prostą, są niewielkie. Dobrze zdaje sobie z tego sprawę również ustawodawca, który właśnie z tego względu zdecydował, że w restrukturyzacji obowiązkowy jest plan restrukturyzacyjny. Jak go sporządzić?

Plan restrukturyzacyjny – co to jest?

Plan restrukturyzacyjny jest jednym z najważniejszych dokumentów postępowania restrukturyzacyjnego. W praktyce pełni on dwie podstawowe funkcje:

• określenia dlaczego przedsiębiorstwo znalazło się w stanie, w którym wymaga ono przeprowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego i jakie środki oraz w jakim okresie czasowym należy wdrożyć, aby je oddłużyć. Jest to więc swego rodzaju harmonogram restrukturyzacji;
• przekonania wierzycieli do zasadności złożonych propozycji układowych. Jeżeli nie nabiorą oni przekonania, że zostały one dobrze przygotowane, to raczej nie będą głosować „za” ich przyjęciem podczas zgromadzenia wierzycieli.

Plan restrukturyzacji przedsiębiorstwa – wzór, z którego czasami korzystają dłużnicy zawsze wymaga dostosowania do jego indywidualnych okoliczności, czyli musi zostać naprawdę dobrze przygotowany. Jakiekolwiek błędy czy nieścisłości w tym dokumencie prędzej czy później negatywnie wpłyną na proces oddłużania firmy.

Wstępny plan restrukturyzacyjny a plan restrukturyzacyjny

Ustawodawca w regulacjach Prawa restrukturyzacyjnego wyróżnia dwa rodzaju planu: wstępny plan restrukturyzacyjny oraz „właściwy” plan restrukturyzacyjny. Między tymi dokumentami zachodzi ścisły związek. Analizy zawarte we wstępnym planie restrukturyzacyjnym mogą i powinny zostać wykorzystane przy konstruowaniu jego ostatecznej wersji. Ustawodawca określił jednocześnie minimalny zakres, jaki musi mieć każdy z tych dokumentów. Tworząc je nigdy nie można zejść poniżej tego minimum.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 Prawa restrukturyzacyjnego wstępny plan restrukturyzacyjny musi zawierać co najmniej trzy elementy:

• analizę przyczyn trudnej sytuacji ekonomicznej dłużnika;
• wstępny opis i przegląd planowanych środków restrukturyzacyjnych i związanych z nimi kosztów;
• wstępny harmonogram wdrożenia środków restrukturyzacyjnych.

Natomiast plan restrukturyzacyjny jest już o wiele bardziej rozbudowanym opracowaniem, a w jego ramach muszą zmieścić się – obok danych typowo technicznych, jak np. personalia autora – następujące informacje:

• opis przedsiębiorstwa dłużnika wraz z informacją o aktualnym oraz przyszłym stanie podaży i popytu w sektorze rynku, na którym przedsiębiorstwo działa;
• analiza przyczyn trudnej sytuacji ekonomicznej dłużnika;
• prezentacja proponowanej przyszłej strategii prowadzenia przedsiębiorstwa dłużnika oraz informację na temat poziomu i rodzaju ryzyka;
• pełny opis i przegląd planowanych środków restrukturyzacyjnych i związanych z nimi kosztów;
• harmonogram wdrożenia środków restrukturyzacyjnych oraz ostateczny termin wdrożenia planu restrukturyzacyjnego;
• informacja o zdolnościach produkcyjnych przedsiębiorstwa dłużnika, w szczególności o ich wykorzystaniu i redukcji;
• opis metod i źródeł finansowania;
• projektowane zyski i straty na kolejne pięć lat oparte na co najmniej dwóch prognozach.

Plan restrukturyzacyjny – wzór, z którego warto skorzystać

Bardzo często firmy przymierzające się do przeprowadzenia restrukturyzacji pytają o możliwość skorzystania z gotowego wzoru planu restrukturyzacji. Rzeczywiście takie wzory można bez większej trudności znaleźć chociażby w Internecie. Jednak korzystanie z nich nie zawsze jest dobrym pomysłem. Nigdy nie wolno zapominać, że:

• minimalny zakres zarówno wstępnego planu restrukturyzacyjnego, jak i planu restrukturyzacyjnego jasno definiuje ustawodawca w Prawie restrukturyzacyjnym. Tak naprawdę to w przepisach w tej ustawy znajduje się najlepszy „wzór” tych dokumentów;
• restrukturyzacja musi być planowana z bardzo ścisłym odniesieniem się do położenia konkretnego przedsiębiorcy, a więc struktury jego zadłużenia i przyczyn kryzysu finansowego, w którym się on znalazł.

W związku z tym sięganie po wzór planu restrukturyzacyjnego ma sens tylko wtedy, gdy będzie on traktowany jedynie jako inspiracja do stworzenia planu adekwatnego do położenia konkretnej firmy. Z pewnością ważne tutaj jest, aby harmonogram restrukturyzacji:

• opierał się na konkretnych i dobrze opracowanych danych dotyczących położenia przedsiębiorstwa;
• przewidywał realne i wykonalne rozwiązania zmierzające do oddłużenia przedsiębiorstwa;
• był przygotowany w sposób jasny i precyzyjny – tak, aby wierzyciele nie mieli wątpliwości co do jego treści.

Przestrzeganie tych kilku zasad zdecydowanie zmniejsza prawdopodobieństwo popełnienia błędów, które mogą zaważyć na sukcesie postępowania restrukturyzacyjnego.

Plan restrukturyzacyjny – pigułka wiedzy

Plan restrukturyzacyjny jest jednym z najważniejszych dokumentów postępowania restrukturyzacyjnego. Należy w nim zidentyfikować trudności, które doprowadziły firmę na skraj bankructwa – a więc mówiąc językiem ustawodawcy – do stanu niewypłacalności lub zagrożenia niewypłacalnością, oraz określić metody wyjścia z tego położenia, czyli oddłużenia przedsiębiorstwa. W przepisach Prawa restrukturyzacyjnego określono minimalny zakres treści, jakie należy zamieścić w planie restrukturyzacyjnym. Nie ma natomiast przeszkód, aby rozszerzyć go o inne zagadnienia, niewskazane wprost przez prawodawcę. Zasadniczo za opracowanie tego planu odpowiada nadzorca lub zarządca, ale powinien wywiązywać się ze swojego obowiązku we ścisłej współpracy z dłużnikiem.